In de Ierse rundveehouderij zijn ze op verschillende manieren bezig met verduurzamen. Vaak begint dat niet met één grote ingreep maar gaat dat stapsgewijs op meerdere vlakken. Het gratis online platform AgNav helpt Ierse boeren via een praktisch 12 stappenplan om de CO₂-uitstoot te verlagen.
Een emissiereductie van 25 procent in 2030. Dat is de doelstelling van de Ierse overheid en het streven met het AgNav-programma. Sinds 2018 is dit gratis online platform actief in Ierland. Het helpt boeren om de milieuprestaties en de CO₂-voetafdruk van hun boerderij te meten en zo de uitstoot van stikstof te verminderen. AgNav is ontwikkeld door onderzoeksinstituut Teagasc (vergelijkbaar met de Nederlandse kennisorganisatie WUR), Bord Bia (the Irish Food Board) en de Irish Cattle Irish Cattle Breeders’ Federation (ICBF), de organisatie die de data over de Ierse rundveefokkerij bijhoudt.
Praktische maatregelen
Samen hebben deze drie initiatiefnemers het 12 stappenplan ontwikkeld dat bestaat uit praktische maatregelen rond bodem en bemesting, dierprestaties, bedrijfsvoering en natuurbeheer. De eerste stappen zijn relatief eenvoudig en kunnen bovendien direct geld opleveren voor de deelnemende boer. Daarna volgen er maatregelen die meer aanpassing in het bedrijf of een investering vragen.
In overleg met de AgNav-adviseur wordt bekeken welke stappen de deelnemers kunnen zetten. Daarbij wordt uitgegaan van de specifieke omstandigheden op de boerderij. Een voorbeeld van de eerste stappen is het op peil brengen van de pH-waarde van de bodem door kalk toe te voegen. Een goede pH zorgt ervoor dat het gras de voedingsstoffen beter kan benutten. Samen met de AgNav-adviseur wordt een bodemanalyse gemaakt en gekeken waar extra kalk nodig is.
Vruchtbare bodem en mestanalyse
Een volgende stap is een vruchtbare bodem te realiseren door fosfaat, kalium en zwavel gericht in te zetten om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden. Bij stap 3 wordt de dierlijke mest geanalyseerd. Daarbij wordt gekeken hoe deze gericht en liefst met behulp van emissiearme technieken in te zetten is.
Een andere maatregel bevat het advies om ongeveer 5 kilogram witte klaver per hectare op te nemen in het grasland. Klaver bindt stikstof uit de lucht en kan zo de behoefte aan kunstmest verminderen. Door deze eerste vier stappen goed uit te voeren, is het gebruik van chemische stikstof met ongeveer 25 procent te verlagen. Voor elke boerderij hangt dit percentage af van de specifieke omstandigheden ter plekke.
Het overstappen op protected urea is een volgende stap. “Gebruik ureum met NBPT-remmer en kies meststoffen met een lage emissiefactor”, luidt het advies. Daarmee kunnen stikstofverliezen worden beperkt.
Een kalf per koe per jaar
Ook op het gebied van genetische kwaliteit en fokprestaties zijn stappen te zetten. AgNav adviseert om naar één kalf per koe per jaar te streven en alle vaarzen voor het eerst af te laten kalven tussen 22 en 26 maanden. Het verlagen van de leeftijd bij slacht wordt
eveneens vermeld. Door genetica, graslandbeheer, diergezondheid en groei te verbeteren, kunnen dieren gemiddeld één maand eerder slachtrijp zijn.
Verder krijgen boeren het advies om meer uit hun gras en kuilvoer te halen. “Meet regelmatig hoeveel gras beschikbaar is, verleng waar mogelijk het weideseizoen en gebruik voeders met een lager eiwitgehalte.” Ook het beter beheren van heggen en het planten van bomen draagt bij tot meer biodiversiteit en heeft bovendien een positief effect voor de water en bodemkwaliteit.
Tot slot raadt het stappenplan boeren aan om bodemverdichting te voorkomen. Wederom wordt het gebruik van klaver en kruidenmengsels genoemd. Net als het verlengen van het weideseizoen, het verbeteren van de heggen, het planten van bomen en het herstellen (waar mogelijk) van gedraineerde wetlands. Op deze manier kunnen Ierse boeren de bodem breder en duurzamer te maken.
Eoin Woulfe (AgNav klimaatadviseur):
“Door deze eerste 4 stappen kun je het gebruik van chemische stikstof met ongeveer 25% verlagen”