Gerichte kruisingen zorgen voor kwaliteitsvlees
De laatste jaren is dairy/beef in opkomst in Ierland. Inmiddels bestaat de koeienstapel voor tweederde uit melkkoeien. Door gerichte kruisingen met vleesrassen, genomica en selectie weten de Ieren steeds nauwkeuriger te sturen op de kwaliteit en efficiency van de rundvleesproductie. Bovendien is de emissie-uitstoot van dairy/beef lager.
De hedendaagse rundvleesproductie in Ierland bestaat uit twee systemen. De traditionele rundveehouderij met zoogkoeien en de rundvleesproductie vanuit de melkveehouderij. Hierbij worden melkkoeien gekruist met stieren van vleesrassen. Bij beide systemen is de leefwijze gelijk. Het grootste deel van het jaar staan de dieren buiten en hebben een dieet dat voor zo’n 90 procent uit gras bestaat.
De afgelopen vijftien jaar is er veel veranderd, zo vertelt Mark Zieg (hoofd rundvlees bij Bord Bia). Rond 2012 bestond de nationale koeienstapel nog ongeveer voor de helft uit melkkoeien en voor de helft uit vleeskoeien. Door de aantrekkelijkheid van de melkveehouderij en het verdwijnen van de melkquota groeide de melkveehouderij vervolgens sterk. Inmiddels bestaat ongeveer twee derde van de koeienstapel uit melkkoeien en minder dan een derde uit vleeskoeien.
Groei melkveestapel stopt
Ontwikkelingen op economisch vlak zorgen de laatste tijd weer voor veranderingen. Rundvlees was het afgelopen jaar winstgevender door de hoge marktprijzen. De jarenlange groei van de melkveestapel die vaak 6 à 7 procent per jaar bedroeg, is vrijwel tot stilstand gekomen. Tegelijkertijd zijn weer meer vrouwelijke vleesrunderen aangehouden voor de fokkerij, waardoor het aantal geboortes uit vleeskoeien mogelijk weer gaat toenemen.
Vooral de rassen Aberdeen Angus en Hereford spelen hierin een belangrijke rol. Het aandeel van het ras Angus is sterk gegroeid met ongeveer 600.000 Angus-kalveren per jaar. De Bord Bia-deskundige geeft aan dat bijna 35 procent van de vleesrunderen Angus is. Het ras wordt zowel binnen de traditionele rundveehouderij als voor kruisingen met melkkoeien gebruikt.
– Angus cattle
Genomische selectie toegepast
De grotere rol van kalveren uit de melkveehouderij, leverde in eerste instantie een kwaliteitsvraagstuk op. Een zuiver melkveedier is immers genetisch geselecteerd voor melkproductie en niet voor vleesproductie. Door het toepassen van genomische selectie is dit gericht aangepakt.
Kort na de geboorte wordt bij dieren via de oormerken een DNA-monster genomen. Op basis daarvan wordt een uitgebreid genetisch profiel opgesteld. Inmiddels is ongeveer 70 procent van de relevante dieren genomisch getest.
De gegevens hierover kunnen Ierse boeren via indexen inzien. Zo kunnen ze dieren beoordelen op hun geschiktheid als vleesdier, fokdier of melkkoe. Dankzij genetica is het ook mogelijk om vóór of kort na aankoop veel beter te voorspellen welke dieren efficiënt vlees zullen produceren. De boer hoeft dus minder uitsluitend op het uiterlijk en zijn ervaring af te gaan.
Goede eigenschappen voor vleesproductie
Op deze manier kan de kwaliteit van runderen afkomstig uit de melkveestapel gericht worden verbeterd. Een melkveehouder kan een koe kiezen die gemakkelijk afkalvende nakomelingen geeft en die in combinatie met de geselecteerde stier ook goede eigenschappen heeft voor de vleesproductie.
Vaarzen die niet nodig zijn voor zuivelproductie, worden niet gemolken en groeien samen met stiertjes verder op als vleesdieren. Het is een ontwikkeling die steeds meer belangstelling krijgt in de context van uitstootreductie. De CO₂-uitstoot van melkkoeien is namelijk lager dan die van vleeskoeien.